Reis
naar de zon deel 106
De
ontdekking van Puerto Rico
dinsdag 8 december 2009 - vrijdag 15 januari 2010
Oversteek
naar Puerto Rico (391 mijl)
We
vertrekken met volle dieseltanks (1,07 NAF/l) in de middag.
Al eerder zijn er enkele boten vertrokken, de volgende dagen
zullen er meer volgen: de uittocht is begonnen, het wordt
weer leger op het Spaanse Water. Het hurricaneseizoen is voorbij.
Windfinder en Passageweather beloven redelijk weer de komende
dagen hoewel 20 knopen wind tegen en golven van 2-3 meter
niet direkt onze hobbie zijn. We motoren langs de kust tot
Punt Kanon, de snelheid komt niet boven de 4 knopen. Intussen
is het al donker en de vuurtoren licht ons bij. Om half acht
ronden we de zuidoost punt van Curaçao en gaan we proberen
in een rechte lijn naar Puerto Rico te zeilen. De zee is ruw
en op fok en eerste rif maken we hooguit 5 knopen, maar wel
in de goede richting. De maan is laat, geen wonder, laatste
kwartier is al voorbij. Flink katterig kom ik de eerste nacht
door.
De
windrichting blijft goed, windkracht dikke vijf, helaas de
zee blijft onregelmatig en we laten het rif maar zitten. Voor
de genua waait het te hard. Vrij passief brengen we de dag
door, wel snel opgewarmd door het zonnetje.
De
tweede nacht is niet veel anders en door vermoeidheid en forse
bewegingen van de Zeevonk heb ik toch even de emmer nodig.
Dus toch maar gestart met zeeziekte tabletten: Stugeron. Eerst
geen fut om iets aan de zeilen te doen, tegen de middag een
gereefde genua erbij en onze snelheid - nog steeds in de goede
richting! - gaat omhoog tot 7-8 knopen...
Aan
het eind van de derde nacht komt een buienrand over ons heen
en rollen we de genua snel in. Vaag is dan Puerto Rico te
onderscheiden. Zodra de buien zijn gepasseerd mag de genua
weer meedoen en lopen we soepel in de richting van ons doel,
Ponce, de tweede stad.
We
worden verwend met een heuse groene flits als de zon boven
de horizon komt! Nog een klein stukje.
Joke
probeert via de radio ons te melden hetgeen geen eenvoudige
opgave blijkt. Ineens horen we Rudi van de Lizzy en maken
we met hem kontakt. We krijgen een paar telefoonnummers en
proberen nu via onze satelliettelefoon onze aankomst door
te geven. Niet echt een succes, maar we hebben onze best gedaan
en men weet dat we de baai Guanica gaan binnenlopen. Ponce
ligt een mijl of tien te hoog en om slagen langs de kust te
maken, daar hebben we geen zin in.
de
zuidkust van Puerto Rico
puinhoop
in onze hut
Aankomst
en fantastische ontvangst autoriteiten
Columbus
ontdekte Puerto Rico tijdens zijn tweede reis in 1493. We
liggen dus een paar eeuwen achter. Het is ook wat minder ongerept
dan toen. We varen de verlaten baai van Guanica binnen en
ankeren nabij een paar wrakke steigers. Binnen een kwartier
horen we een fluitje vanaf de kant en zien daar twee mannen
in uniform. Snel het onderweg door de heftige bewegingen gescheurde
slangetje van de buitenboordmotor gemonteerd en naar ze toe.
In goed Engels word ik zeer vriendelijk bejegend. Ze kunnen
niet aan boord komen, dat schijnt niet per rubberboot te mogen
in uniform. Er worden allerlei vragen gesteld, vooral ook
over het voedsel en afval dat we aan boord hebben. Ze zijn
doodsbang - typisch Amerikaans? - voor vreemde ziekten en
proberen het op alle mogelijke manieren te voorkomen. Onze
afval met mogelijk dierlijke en plantaardige resten mag niet
van boord. Ze willen natuurlijk ook papieren zien en ik haal
Joke en de scheepspapieren op. Het wordt een langdurige seance
waarbij Joke via hun telefoon allerlei vragen mag beantwoorden
van iemand van het kantoor, er een paar keer ruggespraak wordt
gehouden en tenslotte een tasje met formulieren en stempels
uit de auto wordt gehaald en we toestemming krijgen om voet
aan wal te zetten mits we de volgende dag naar het douanekantoor
in Ponce komen om daar onze permit te kopen.
Anker
op, we waren al een stuk geslipt (klopt met wat de pilot over
ankeren in deze baai zegt) en we varen de baai met zijn oude
suikerfabriek- en transportinstallaties weer uit, nu naar
de Cayos de Cana Gorda otewelf Gilligan's Island, slechts
een paar mijl naar het oosten. Volgens Rudi en Marijke een
heerlijk rustige baai achter een paar eilandjes en een rif
ervoor. Er ligt al een Franse catamaran en een Duitse monuhull
bij een Duitse catamaran maar de baai is zo ruim dat we op
honderden meters afstand van elkaar kunnen liggen.
Vroeg
'verkassen' naar Ponce (14 mijl)
Om
tegenwind en -golven te vermijden moet je volgens Southern
Passages van Bruce van Sant 's morgens vroeg langs de kust
motoren als de passaatwind nog door de landwind teniet wordt
gedaan. En inderdaad, bijna geen wind om een uur of zes, prachtig
rustig weer. Tussen de koraalriffen door - die goed te zien
zijn vanwege de branding - naar buiten. We kruipen onder de
kust langs bij de 10 m dieptelijn en maken zelfs meer dan
5 knopen. Veel industrie bij het volgende kustplaatsje met
een grote koepel en een woud van pijpen, het lijkt een beetje
op een kerncentrale? Langs kleine eilandjes met een paar bomen
en dan komt Ponce al in zicht. Ten noorden van een eilandje
met een klein zandstrand en een vuurtoren zien we geankerke
boten naast de jachthaven liggen. Natuurlijk als eerste een
Nerderlandse vlag: de Lizzy. We ankeren tussen onbewoonde
jachten aan moorings, wetende dat de windrichting toch bijna
konstant is. Rudi komt meteen aanvaren zoals hij eerder deed
in Bonaire bij nacht. Altijd behulpzaam, zeker een Nederlander!
Hij helpt meteen bij het organiseren van een taxi, we moeten
immers voor elven bij de douane zijn.
Rudi
van de Lizzy komt meteen helpen
Eerste
indrukken
Een
vriendelijk volk, iedereen doet zijn best om ons in het Engels
te woord te staan, nummers voor je te bellen. De taxichauffeur
weet niet waar de douane is en belt het nummer ervan om te
horen hoe en wat. Eerst denkt hij ons naar San Juan te mogen
brengen, twee uur rijden dwars over de bergen! Uiteindelijk
blijkt het toch dichterbij en blijft hij voor de deur wachten...
Moeten we dus later wel betalen, 20 dollar.
Bij
het bezoek aan de douane kregen we alle tijd om om ons heen
te kijken. De uiterst sympathieke vrouw in uniform had erg
lang werk om onze papieren in orde te maken. Het gebouw is
duidelijk oud, we zitten in de hal op luxe kantoorstoelen
op een oude tegelvloer. We krijgen tegen betaling van $19
de cruising permit in handen zodat we nergens meer op Amerikaans
grondgebied hoeven te betalen gedurende een half jaar.
Feest
in Ponce, feest aan boord!
De
heilige van Ponce, de maagd van Guadeloupe, wordt precies
dit weekend gevierd. Als we per taxi in de stad aankomen en
afgezet worden op het plein der heerlijkheden blijkt daar
net 's morgens de marathon zijn geweest. (later lezen we dat
de marathon hier 10 km is). Je kunt nog zien waar de drinkpost
bij de finish was. De grote fontein midden op het plein laat
alleen de vier leeuwen op de hoeken wat water uitspuwen. Overal
staan kleine stalletjes, veel met plastic (opblaas) speelgoed.
De mooie witte kathedraal met zijn gekleurde ramen is beeldschoon
en zeer fotogeniek.
In
de kathedraal wordt net een mis gehouden, echter maar weinig
gelovigen aanwezig. Het interieur is vrij sober maar fris
en licht. De drukste winkelstraat, zijstraat van het grote
plein, is vol mensen. We bezoeken een paar winkels en komen
o.a. met kerstverlichting en een vlag van Puerto Rico er weer
uit. Bij het plein veel muziek, een soort openlucht bedevaartplaats
met veel kaarsjes op een straathoek. Aan de andere zijde komen
we meisjes in balletpakjes tegen, de balletschool is op één
hoog en door de open deuren klinkt gezang en muziek.
kathedraal
bij avondlicht
fontein
op het grote plein
de
bijzondere brandweerkazerne
met
originele brandweerauto
Marijke
en Rudi komen ook naar het plein en gezamenlijk zoeken we
een goede eetgelegenheid op. Het wordt Thomas schuin tegenover
het Poncemuseum. De onvolprezen Lonely Planetgids heeft weer
gelijk.
Het
is zaterdag en op de boardwalk waar we tegenover liggen is
het een drukte van belang. Op verschillende plaatsen klinkt
stevige muziek, er wordt gedanst, gegeten en gedronken. Een
politiebootje vaart regelmatig tussen de geankerde boten door,
we hebben niets te vrezen van lastige feestvierders.
de
boardwalk waar we tegenover liggen
Vlaggetjesdag
Joke
viert haar verjaardag, bakt een heerlijke appeltaart met gemberstukjes
en met één viskaarsje gewapend verrassen we
de Lizzy.
een
waaier als kado
Triathlon
"gemist"
In
de ochtend zien we horden wielrenners voorbijtrekken met gillende
politie escorte. Weer later worden er grote boeien uitgelegd
en komt er een rode loper het water in bij een trailerhelling.
Voor de liefhebbers is hetal duidelijk: triathlon!
Op
zondagmiddag naar een winkel 'mall', Sears op het plaza Caribe.
De taxi zet ons af voor de deur van een gigantisch gebouw.
De enorme parkeerplaats staat vol met auto's. Wie had deze
- Amerikaanse - omvang hier verwacht? Voor de mensen hier
is het duidelijk een zondagmiddag uitje, wat een drukte! Direkt
bij binnenkomst valt ons schaatsende kinderen op: een baantje
van kunststof dient als ijsbaan. Er wordt volop genoten (niet
met noren). We laten ons door de massa meevoeren tot we bij
een podium komen waar een vrij jeugdig orkest een stevig soort
kerstmuziek produceert. Wat een sfeer! We komen uiteindelijk
bij de witgoed afdeling terecht en strijken neer bij de naaimachines.
Verjaardagskado? Joke twijfelt nog. Op de terugweg loopt de
taxi vast bij een kruising: passerende triatleten met motorescorte
passeren, het verkeer moet maar wachten. We stappen uit en
lopen het laatste stuk richting haven. We zien triatleten
op de fiets en lopend, passeren een drinkpost, geen idee waar
de finish is.
de
"ijs"-baan binnen in de mall
het
Kerstorkest
de
drukte
welke
moet het worden?
het
is zover
Feestje
aan boord
Onze
achterburen, de Britten Ian en Tracy van de "Loon"
en Marijke en Rudi komen gezellig een verjaarsborrel halen.
Blijkt Ian piloot bij de TUI tezijn en dat Tracy recent gestopt
is als stewardess. Hij vliegt het zomer halfjaar en verder
zeilen ze met hun S&S 47. Van zelf muziek maken komt het
niet: de muziek van de kant is te overheersend.
Hoe
kom je aan een geschikte telefoon?
In
dit tijdperk van iPods en 'gewone' mobieltjes is dat geen
probleem voor de jeugd die er mee opgegroeid is en een vaste
woon- of verblijfplaats heeft. Voor ons ligt het anders: we
zwerven door de Carieb en hebben zo te maken met tientallen
eilanden met verschillende achtergronden en kulturen. Nederlandse,
Franse, Engelse, Amerikaanse en Spaans sprekende eilanden
hebben natuurlijk niet hetzelfde niveau van luxe en zeker
niet dezelfde telefoonprovider.
De
volgende situatie doet zich voor: een winkel vol met mobieltjes:
verschillende merken, verschillende providers, verschillende
abonnementen, tarieven, aanbiedingen, gebieden, mogelijkheden
zoals foto's, radio, internet en natuurlijk verschillende
prijsniveaus. Hoe maak je nu een keus? Goed, kijken wat je
ideale mobieltje is: 1. het is overal te gebruiken; 2. het
bellen is niet duur; 3. het is makkelijk bij te laden; 4.
de display is goed te lezen in fel zonlicht.
Overal
te gebruiken kan voor zover ik weet alleen met een
satelliettelefoon: duur abonnement, duur bellen. Providers
met ideaal roamingpakket? We hebben ze nog niet ontdekt. Wel
bestaat de mogelijkheid een SIM-lock vrij
toestel te vinden zodat je ook SIM-kaarten van andere providers
in het toestel kunt kopen. Dan moet hij liefst ook tri-band
zijn.
De
gesprekskosten zijn in het algemeen zeer
onduidelijk, zelfs als je hun website erbij haalt. Vergelijken
kost uren achter de computer.
Makkelijk
opwaarderen betekent dat je niet ergens een
kaartje moet kopen en zeker niet op een eiland waar je voorlopig
niet komt.
Sommige
apparaatjes hebben een scherm met zeer kleine lettertjes en
is het niet te lezen.
Goed,
we stappen de winkel binnen en leggen onze wensen voor. Hopenlijk
tref je een geduldige en deskundige persoon die ook begrijpbare
taal spreekt en je echt wil helpen. Je wordt meegetroond naar
een wand vol met mobieltjes, aansprekende teksten en dan?
We luisteren zo goed mogelijk. SIM-lock vrij hebben ze echter
niet... Roaming willen ze wel voor je opzoeken...
Kortom
je besluit het goedkoopste toestel met veel extra belminuten
te kopen, liefst met een provider die je elders ook gezien
hebt. Het wordt een Samsung van $39 met $25 voor het instellen/belminuten
en $15gratis belminuten van AT&T.
Nu
de gebruiksaanwijzing bestuderen want de instellingen zijn
niet altijd optimaal qua beltonen en geluidsterkte. Na enig
oefenen krijg je vat op het toestel. De eerste belpoging is
naar een taxi. Helaas, de rad Spaans sprekende persoon aan
de lijn is bijna niet te verstaan...
Stadstour
met de bus
We
zijn de enige klantjes voor $2. Toch sloven de chauffeur en
de gids zich behoorlijk uit. We rijden de stad rond, krijgen
veel informatie hoewel voor ons de jaartallen minder interessant
zijn.
De
brandweer huizen
Een
heel speciaal straatje aan de westkant van de stad is het
23 januaristraatje. In 1899 was een grote brand in Ponce en
het verhaal gaat dat de brandweerlieden niet de brandende
wijk in mochten vanwege het gevaar voor eigen leven. Ze gingen
toch en we weten niet of ze het allemaal overleefd hebben
en wat ze hebben kunnen redden. In ieder geval worden ze als
helden vereerd en kreeg deze straat een rij houten huisjes
in de brandweerkleuren zwart en rood. De gezinnenb die er
wonen zijn waarschijnlijk nakomelingen van ze.
Bezoek
aan het kruis en de Japanse tuin
Een
enorm kruis staat op de helling boven de stad, je kunt er
zelfs met een lift in naar boven. Rudi pikt ons op met de
huurauto die hij net bij het vliegveld heeft afgehaald. We
gaan met haarspeldbochten omhoog. Bij het kruis betalen we
entree en de lift brengt ons naar het niveau van de dwarsbalk.
Een prachtig panorama in het namiddaglicht is ons deel. Het
originele houten kruis werd opgericht in 1801. Een hurricane
heeft het vernield en men bouwde deze.
Vervolgens
wandelen we door de Japanse tuin aan de voet van het kruis.
Klein, maar zeer de moeite waard. In de vijver onder de lelies
zwemmen mooie goudkarpers. De prieeltjes nodigen uit tot mijmering.
Het
nabije museum blijkt al gesloten, het is toch almooi dat we
nog naar boven mochten.
het
enorme kruis: je gaat met de lift omhoog (zie je de Nederlandse
vlag?)
prieeltje
in de Japanse tuin
museum
bij het kruis
Het
binnenland in met een huurauto
We
gaan vroeg op pad richting het verste dagdoel: het observatorium
hoog in de bergen aan de Atlantidsche kant van het eiland.
We moeten hiervoor de bergrug passeren.
De
sfeer in Lares
We
rijden het stadje onverwacht binnen, we dachten al veel verder
te zijn, kaartlezen in een rijdende auto zonder hulp van het
Nederlandse ANWB-systeem is niet altijd eenvoudig. Alleen
wegennummers, gaan plaatsaanduidingen bijna. De weg door de
bergen is smal, zeer bochtig en we worden geteisterd door
toegemoetkomende zware vrachtwagens met grote containers zodat
we bij herhaling in de bocht achteruit terugmoeten zodat de
reus zijn weg kan vervolgen. In het stadje een gezellige drukte.
Een treintje met schoolkinderen en een gitarist passeert het
plein. De fontein staat al aan en het terras van een koffiebar
is al half schoongespoten. We strijken er neer, genietend
van een espresso.
Het
historische indianen sportpark
petroglyven
speelveld
omzoomd door stenen, ook van elders
blazen
op een schelp
Verdwalen
en uitkomen bij een soort stuwmeer?
Weer
een bezoek aan Radio Shack en WalMart
Met
enige moeite staan we er voor de deur, de route door een woonwijkje
wordt steeds geblokkeerd door een hek. Leuk detail: we staan
op een parkeerplaats voor 65+ dus Joke naar binnen om een
sticker te halen maar die zijn op! Ik snel naar de afdeling
met gereedschap en haal daar een viertal gereedschapskisten
van de plank die spotgoedkoop zijn, veel vakken hebben en
goed kunnen worden afgesloten. Als ik buiten iets in een van
de kisten wil doen blijkt een afsluitklip te ontbreken die
bij de andere wel zit. Terug om in de drukte naar de klantenservice
en het netjes proberen te regelen of maar even een van een
ander afhalen? Waarvoor zou je kiezen?
zo
gaat dat bij de Walmart; wel een sticker halen
Onder
politiebegeleiding naar het restaurant
Uit
de onvolprezen Lonely Planet gids zoeken we een restaurant
in Ponce om deze dag te vieren. Het wordt een restaurant in
de buurt van een museum, daar moeten we verder vragen. Wat
gebeurt? Een politieauto stop naast ons bij het stoplicht
en Rudi vraagt naar het restaurant. We krijgen een globale
beschrijving, keren om bij het volgende stoplicht en dan opeens
een zwaailicht en sirene achter ons. We stoppen en de politieauto
gaat naast ons staan en nu legt de agent precies uit hoe we
het kunnen vinden. Service!
Centro
ceremonial indigena de Tibes
Aan
de rivier Portugues ten westen van Ponce ligt de oude - vanaf
300 AD - nederzetting Tibes. Wat er van over is zijn door
stenen afgebakende velden waar ceremoniën, dansen en
spelen plaatsvonden. Potscherven, gereedschappen en skeletten
vertellen hun verhaal. Bij toeval is de plaats ontdekt door
een overstroming van de rivier tijdens een hurricane in 1975.
Wij
worden na een bezoek aan het kleine museum en een videovoorstelling
rondgeleid door Louis, met zijn indiaans uiterlijk en stokjes
in zijn oorlellen en gekleed als een moderne indiaan. Eerst
nemen we een kijkje in het laboratorium waar hij een doos
opent met botten uit een graf. Hij neemt ons mee de rivier
over en laat ons veel verschillende bomen zien en kan daar
veel info over geven. Hij blijft boeien al is een gegeven
moment onze "harde schijf" vol. Dan gaan we een
nagemaakte nederzettingtje binnen, bekijken de ronde bouwsels
waar een hele familie van zo'n 25 man in hangmatten de nacht
doorbracht. Het opperhoofd heeft een rechthoekige hut zodat
hij zijn vele vrouwen daarin kan onderbrengen.
Dan
lopen we naar een open gebied met "plazas" en "bateyes",
met stenen omzoomde velden van verschillende vorm en grootte.
Ze zouden toen al met een bal van ondermeer rubber hebben
gespeeld waarbij ze hem niet met de handen mochten aanraken.
Onder de velden de graven, er werden er zo'n 135 gevonden,
sommige met voorwerpen erbij die in het tweede leven van pas
konden komen.
insnoeren
van bayhoofd om een fraaier (mismaakt) hoofd te krijgen
instrumenten
voor het snuiven van cohoba -> hallucinerend
oervoetbal
rituele
dans
demonstratie
plakkracht van lijm uit bessen
de
zetels van opperhoofd en partner, de zeven ervoor zijn voor
de kinderen of bijvrouwen?
Louis,
zijn Indiaanse naam is Güataherï, een fantastische
gids
"niet
op grootmoeder plassen"?
Onze
eerste echte zeekoe
We
zitten aan de kustweg op een terras hoog boven water als mensen
van het tafeltje naast ons ons attenderen op iets dat in de
golven lijkt te spelen: het blijkt een zeekoe! Regelmatig
komt hij met vinnen , kop of staart even boven water. Echt
goede fotoos ervan krijgen we niet voor elkaar.
stukje
zeekoe
Eindelijk
een gitaar aan boord
Leuk
dat we beiden aangestoken werden door de vele winkels die
gitaren en de hier bekende quattro's verkopen. Het duurt maar
een paar dagen of we gaan door de knieën. Gitaar, leerboek
en stemapparaatje en nu maar aan de slag! We rekenen ook op
gasten die dit heerlijke instrument kunnen spelen, geen excuus
dus "ik speel wel maar ik heb hem niet meegenomen"....
elke
ochtend oefenen we
Het
weekend gebeuren bij de visclub
De
steiger waar we de rubberboot aanleggen is van een vereniging
van vissers. Er is een restaurant met etage bij, een ruimte
met biljart maar het meest interessante, overdekte galerijen
van waar in het weekend hele gezinnen de pelikanen en de grote
tarbots komen voeren met sardientjes die ze per zakje van
$ 1 daar kunnen kopen. De pelikanen zijn zo brutaal dat ze
naar je toe komen waggelen als ze zien datje een zakje sardientjesin
je hand hebt. Dit is voor sommigen erg bedreigend, kinderen
die zich angstig aan hun moeder vastklampen, vrouwen die gillend
vluchten wat weer de nodige hilariteit bij anderen opwekt.
De tarbots zijn wat dat betreft wat rustiger al kronkelen
ze over elkaar heen om wat voer te bemachtigen. Een ijscoman
met zijn rinkelende belletje staat geduldig te wachten op
klanten, bij het hek aan de buitenkant zijn wat souvenierkraampjes
verschenen. Dat hek is trouwens interessant: het is door de
weeks gesloten, zowelhet automatische autohek als het voetgangerspoortje.
Steeds als we in of uit willen moet iemand het met een afstandsbediening
openen. Maar als er niemand is dan moeten we klimmen zoals
we anderen ook zagen doen. Het komt er op neer dat we de afgelopen
week zo'n tiental maal moesten klimmen.
De
boardwalk
Deze
uit 1990 daterende houten wandelpad langs en boven het water
ziet er nog prima uit. Straatverlichting, perkjes met palen,
vuilnisbakken en openbare baños te over en om de tien
meter twee restaurantjes met overdekt terras. De grote parkeerplaats
erachter maakt het de gasten erg makkelijk. In het weeknd
vijf soorten muziekdoor elkaar, je kunt dus kiezen. Aan het
ene uiteinde een soort wachttoren waar we nog geen mensen
boven hebben gezien. Het geheel wordt dag en nacht bewaakt
door jonge agenten die zich verplaatsen per golfcar. Elke
ochtend vroeg zijn er schoonmakers aan het werk. Het nabij
strand met politiepost en eerstehulp in een modern stenen
gebouw zou in het weeknd overbevolkt zijn. Toen we op een
door de weekse dag gingen kijken bleek het zandtrand 5 meter
breed, verder een grasveld met bomen en parasols van palmtakken.
Het uitzicht op Cayo del Muertos, Coffin Island dat meer dan
vijf mijl uit de kust ligt, is mooi. De branding op het beschermende
rif is onvermoeibaar.
Het
verhaal van Caja de Muertos
De
saaie lezing zegt dat het de vorm van een doodskist heeft,
de andere dat het gaat om een piraatdie daar regelmatig kwam.
Hij was verliefd geworden op een getrouwde vrouw. Toen zij
weduwe werdtoruwdechij haar. Helaas, kort daarna kwam zij
om bij een gevecht. Hij baarde haar op in een kist met een
glazendeksel en kwamregelmatig terug op het eiland om zijn
schat te bekijken. Nadat hij gevangen genomen en opgehangen
was ging men zijn schat zoeken en vond alleen de doodskist...
Volgens
onze pilot mogenwe het eiland niet overslaan, zeker omdat
het een mooie uitgangspositie is naar het oosten. Wat ons
tegenhoudt is de opmerking dat er musquito's en no seeúm
zijn waartegen je je moet beschermen. In het weekend zal het
er trouwens wel druk zijn en wij willen juist op zondag naar
Salinas, 18 mijl naar het oosten.
De
vroege ochtendtocht naar Salinas
Zodra
het een beetje licht wordt gaan we. Het is windstil. In de
verte zien we een sleepboot op de golven dansen, zoveel deining
staat er. Windfinder geeft een golfhoogte van 1,5-2 meter
uit het noorden aan, deze deining komt uit het zuiden! We
passeren het rif bij het puntje van het strand van Ponce,
het beeld van de dolfijn daar steekt prachtig af tegen de
ochtendhemel. Langzaam glijdt de zuidkust van Puerto Rico
voorbij. We zien de monding vancde droge rivier, passeren
een mangrove eilandje. De bergen op de achtergrond maken een
mooi geheel van de kuststreek. We varen dicht langs de kust
om zo gebruik te maken van de keerstroom naar het oosten.
De dieptemeter doet zijn werk goed en kunnen we op vertrouwen.
De deininggolven maken het wat onrustig, de wind is een zacht
briesje uit het noordoosten zodat zeilen nog niet aan de orde
is. We moeten buitenom bij een paar eilanden. Het zicht op
Caja de Muertos wordt beter nu we dichterbij zijn: er staan
een paar huizen/gebouwen, misschien wel van de kleine rumstokerij
die hier een tijdje geleden was. Er liggen geen boten voor
anker. Een vissersbootje passeert ons op weg naar zijn ideale
visplek. We koersen op het volgende eilandengroepje af. De
zon komt op, helaas door een regenwolk zonder groene flits.
Als we weer een paar eilandjes of liever gezegd riffen met
wat begroeing voor bij zijn en het beetje wind nu uit het
zuidoosten komt dan rollen we de genua uit en mag de BB motor
even uitrusten. Het laatste stuk kan ook de andere motor uit
en zeilen we rustig naar de ingang van Salinas die echter
van verre moeilijk te zien is. Het wordt makkelijker als een
daar geankerde boot zichtbaar wordt en even later varen we
debaai binnen. De tweede boot om de hoek is de "Lizzy"!
Niemand bovendeks als we passeren en we verder de baai invaren.
Halverwege de marina gaat het anker omlaag te midden van tientallen
andere boten waarvan zeker een tiental "bewoond"
lijkt. Tijdens het ankeren komt een vrouw met twee kinderen
met een rubberboot op ons af en heet ons welkom in het Nederlands!
Ook meldt ze nog dat ze zeven jaar in Friesland heeft gewoond.
Ze nodigt ons uit om langs te komen.
Op
verkenning in Salinas
Halverwege
de marina pikken we een Amerikaan op die moeizaam roeiend
ook die kant op gaat. Hij biedt meteen aan ons een beetje
wegwijs te maken. We drinken een sapje aande bar van de marina
en gaan vervolgens het hek uit. Het bewakershokje is leeg,
het hek staat open. De marina is tevens hotel en heeft een
zwembad. We lopen langs de kuststraat met vele restaurants
tot een echt zeilerscafé. Hier gratis koffie, internetten
en de hele dag breakfest. We nemen eenwarme lunch onder het
toeziend oog van de televisie die een BBC-programma over cabaret
tijdensde tweede wereld oorlog uitzendt. Ook is Liza Minelli
in levende lijve aanwezig. De volgende stap is naar de bakker
die veel brood en gebak heeft. We passeren ook een watersportwinkel
en al eerder een zeilmaker. Kortom, alle behoeften op loopafstand.
Eenmaal terug bied ik Bill aan een poging te doen zijn buitenboordmotor
aan de praat te krijgen. Een 2,5 pk Yamaha moet ik aan kunnen.
Zelfs de tank zuiveren we van ongerechtigheden met als resultaat
een motor die nog steeds niet wil starten. Het bijbehorende
boekje geeft ook geen soelaas. De tweede poging heeft geen
effect, behalve dat er ook olie uit is gelopen. Tegen donker
heb ik het zaakje weer in elkaar, net op tijd want de crew
van de Lizzy komt even buurten.
Zeekoe
in de vroege ochtend
Het
blijkt dat hier een zeekoegebied is, een moeder met twee kleintjes
is al een aantal keren gesignaleerd. Op nog geen honderd meter
achter ons zie ik een zeekoe boven water komen metveek gesnuif
en weer onderduiken. Je mag in dezebaai ook niet snel varen
om zeekoeien niet te verwonden met je schroef, ze zouden nogal
traag zijn.
Eindelijk
weer op de fiets
Het
is lang geleden dat we de fietsen van stal haalden. Omdat
hier het kustgebied vlak is en het stadje een paar kilometer
verderop, is fietsen de oplossing. De banden oppompen gaat
moeizaam, maar dan zijn ze direkt gebruiksklaar. We rijden
het terrein van de marina af, door de poort waar nu wel iemand
lijkt te bewaken en zijn op de openbare weg. Hoe is het ook
weer, rijden ze hier rechts of links? Het is Engelstalig en
dan hebben we al een soort automatisme ontwikkeld. Dit keer
gaat het niet op, we moeten rechts aanhouden. We passeren
een aantal restaurants en winkeltjes en zijn dan de dorpskom
uit. De grote weg wordt door bomen overschaduwd. Een gevaarlijk
iets: de putdeksels liggen soms wel twintig cm onder het niveau
van het wegdek, daar moet je dus niet inrijden want dan ga
je subiet over de kop. Ze zijn met gele verf aangegeven zodat
automobilisten ze van een afstand kunnen zien en nog de mogelijkheid
hebben uit te wijken. Aan de kant van de weg staan paarden
te grazen op een prachtig onderhouden weiland. Het doet een
beetje Hollands aan alleen zijn er geen hekken of is er prikkeldraad.
We zien meer fietsen, vooral jeugdigen als bestuurder, leuk.
De borden geven zijwegen aan met de bekende nummering. We
zijn onze kaart vergeten en rijden op gevoel verder en komen
zowaar uit bij het stadje Salinas. Het wordt drukker op straat
al is het tegen het middaguur. Bij de volgende afslag een
veerooster in de weg, is het deel van het riool zodat bij
hevige regenval het water makkelijk weg kan of is het echt
om vee te weren? Ik denk eigenlijk het eerste. Voor fietsers
een gevaarlijke plek: je gaat er over de kop en je voorwiel
wordt verwrongen. We zagen deze roosters ook bij de boardwalk
van Ponce. Toen daar wielerwedstrijden waren lag er bordkarton
over de roosters. Trouwens, de taxichauffeurs daar hadden
er heilig ontzag voor omdat deze roosters een flinke kuil
in de weg waren.
de
waterafvoer onderweg
gevaarlijk
voor fietsers!
Het
centrum was een groot plain met een paar kunstwerken erop,
het leken wel peper- en zoutvaten. Een kerk, het voor de Kerst
versierde gemeentehuis en een gesloten toeristen bureau waren
de belangrijkste gebouwen. Maar even verder deed een overdekte
markthal Joke afstappen om polshoogte te nemen. Er was een
kapper maar die leek wat rigoreus te werken, Joke moet hoognodig
maar durfde dit niet aan. verder een ouderwetse schoenmaker/leerbewerker.
Het deed Joke denken aan haar oma en oom in Den Haag, zi9j
hadden een werkplaatsje aan huis. We bezoeken nog een levensmiddelenzaak
tussen de vele drogisten voor de weer huiswaarts gaan. Al
met al een leuke ervaring om weer eens te fietsen.
Joke
onderzoekt de samenstelling van de kunst: glasscherven en
kiezels
Sociale
kontakten
Van
de tiental bewoonde boten is er ook een Duits en we waren
de opvarenden al op straat tegengekomen. Met een fles wijn
gaan we op bezoek, worden meteen aan boord uitgenodigd. Bernhard
en Uschi van de Lindum Thalia hebben al veel ervaring met
zeilen, zowel in de Middelandse Zee als Afrika en Zuid Amerika,
zijn ook in Suriname geweest en hebben de Carieb eerder bedwongen.
Hun plan is nu in één ruk naar Trinidad te varen
en vandaar naar Panama en Mexico. Ze overwegen hun boot dan
op een trailer te laten vervoeren naar Vancouver om daar de
draad weer op te pakken en naar Alaska te zeilen. Wat een
plannen! Ze nodigen ons uit om met hun en het Nederlandse
gezinnetje boodschappen te gaan doen in San Juan. We gaan
graag mee!
's
Avonds gaan we met hun naar de bar/internetcafé en
ontmoeten daar ook Erik die zeven jaar met zijn vrouw Judith
in Stiens heeft gewoond en nu al zes jaar hier werk(en)t,
op een ex-Amerikaans zeiljacht wonen en die nu ook twee kinderen
hebben van respektievelijk 4 en2 jaar. De barmevrouw Nancy
van 50+ is een stralende en warme verschijning van ongeveer
1.50 m, haar echtgenoot maakt de maaltijden klaar. Aan de
achterwand draaien ze een film op een groot scherm, een tv
op 1 m afstand ervan heeft een ander programma. Op de muren
zijn met viltstift tientallen namen van boten geschreven en
Joke krijgt ook een viltstift in de hand geduwd. Een echt
zeilerscafé op die manier. We voelen ons er thuis zeker
na een paar DQ met coke van $ 2 per stuk.
Per
kano op zeekoeienjacht
Na
een koude nacht en ons ochtend partijtje domino - Joke won
met groot verschil - sloegen we oefenen op de gitaar over.
We gaan kanoën! De baai heeft twee uitgangen dus kan
je rond. We kanoën naar buiten waar een paar mangrove
eilandjes zijn. Op een kale boom zit een grote vogel, wij
er naar toe. Het blijkt een fregatvogel en niet een bijzondere
roofvogel zoals we eerst dachten. Hij laat zich goed fotograferen,
de pelikaan in de boom ernaast kiest het hazenpad. Het water
is ondiep, niet glashelder maar je kunt wel het zeegras op
de bodem zien. Het eilandje is voorzien van borden met als
opschrift dat je geen rommel moet achterlaten. Dat is positiever
dan het grote eiland waar een platform is gebouwd met drie
borden verboden toegang, artikel 178. Na een paar jagende
reigers te hebben opgeschrikt komen we bij de hoofdingang.
Nog steeds geen zeekoe.
een
stoere fregatvogel die rustig blijft zitten als we onder hem
door varen
De
geankerde boten komen in zicht. Ook horen we het bekende geluid
van een luchtgekoelde Honda generator. We zien aktiviteit
op de Nederlandse boten, de Lizzy en de Serendipity. We zijn
bij de laatste uitgenodigd om kennis te maken. Het schikt,
het dochtertje van bijna twee speelt in de rubberboot, vader
Erik is bezig de schroef te installeren. De twee rotweilers
zien hem steeds onder gaan en worden daar wat zenuwachtig
van. We klimmen aan boord, welkom geheten door Judith. We
krijgen een plekje in de grote kajuit terwijl zij koffie gaat
zetten. Het 4-jarig zoontje Dayton vindt bezoek leuk en wil
graag zijn speelgoed laten zien. Het is erg gezellig en de
twee kleine kinderen laten zien dat ze er zijn. Ze zijn beiden
hier op het eiland geboren, interessant om te horen hoe hier
de bevallingen gaan en hoe de nazorg is. Er komen op mijn
verzoek twee Nederlandse groeiboekjes te voorschijn en inentingskaarten
die moeilijk blijken te ontcijferen.
Binnekort
gaan ze zeilen, hetgeen zeeigenlijk nooit eerder deden. Wat
een avontuur! De boot is aan een grote onderhoudsbeurt toe,
de zeilen zijn door de zeilmaker hier gekwalificeerd als 'bijna
nieuw'. We moeten nog even kijken of we samen en waar oliebollen
op Oudejaarsavond kunnen eten. Grappig, omdat we ook al op
Culebra voor oliebollen zijn uitgenodigd op de Nederlands-Engelse
trimaran van Jeff en José waarbij Jeff toe zei op zijn
doedelzak te spelen. Hoe lossen we dit op?
Erik
monteert de schroef
dochtertje
Celine
Judith
en Dayton
Onderhoud
Terwijl
Joke op de nieuwe naaimachine de kapotte bezoekersvlaggetjes
te lijf gaat, herstel ik de ophanging van de bakboord trampoline
die duidelijk te lijden heeft gehad vsn het zware weer op
de reis hier naar toe. Ook de fantôme komt weer boven
ons luik zodat de ventilatie in onze hut weer optimaal is
zolang er een zuchtje wind staat.
Ook
binnen is er werk: de foto's moeten gekopieerd worden op een
externe harde schijf zodat bij een evntueel crashen we ze
altijd kunnen terugvinden. Er is zelfs tijd om een boek uit
te lezen van een wereldreiziger die over Australië en
Nieuw Zeeland schrijft, ook dat is 'onderhoud'.
Internetten
op de kant
Hoewe
lde wifi van de marina een sterk signaal geeft is er geen
kontakt met het internet. Volgens Bill, onze Amerikaanse buurman,
is het een rommeltje op de marine en verbaast het hem niets
dat het internet het nu weer niet doet hoewel in het verleden
er wel regelmatig verbinding was. We zijn aangewezen op de
internetcafé's en boffen dat er drie op een rij zijn
in het straatje. De eerste is gesloten, bij de tweede is een
hoop herrie en zit je nagenoeg buiten, geen fijn idee nu tegen
de avond de muggen wakker worden. Dus wordt het de derde,
het cruiserscafé waar we al eerder een hamburger verslonden.
Hier loopt het internet prima en haalden we de nodige kerstgroeten
binnen en zagen en passant hoe hoog de sneeuw in Nederland
ligt en dat het zeilersmeisje weer terug is na haar avontuur
op St. Maarten. Voor de warme maaltijd zoeken we weer de blauwe
dolfijnen verlichting van onze kuip op. Op andere boten zie
je trouwens ook steeds meer kerstverlichting verschijnen.
Nu nog ons kerstboompje zoeken.
Met
de nieuwe vrienden op pad
We
vertrekken vroeg richting San Juan: een moderne VW met turbo
van Bernhard en Ursula en een oude van voor het gezinnetje.
De weg voert eerst door het lage kustgebied waar veel velden
met bakbanaan en tomaten zijn. Her wordt het ook een tolweg:
$ 1,75. Dan kronkelt hij de bergen in, het hoogste punt zo'n
560 m. Het is behoorlijke druk en af en toe zes banen kunnen
het goed aan. Ook hier links en rechts inhalen, wel even wennen.
Als we de stad naderen neemt het aantal grote gebouwen snel
toe, met name de winkelcentra. Onze chauffeur weet duidelijk
de weg, trouwens hij heeft een tom-tom met een lieve vrouwenstem
op zijn dashboard. Blij dat we niet zelf hoeven te rijden.
We gaan eerst naar een soort makro waar je lid moet zijn om
daar je inkopen te doen. Op de elektronika afdeling is het
meteen raak: externe harde schijven waargeen draaimechanisme
in zit, die waterdicht en shockproof zijn! Ideaal voor op
de boot! We kopen er twee van 320 gigabyte. Ook vind ik twee
geschikte leeslampjes met LED's die zowel op een USB-poort
kunnen als op batterijen en een groot pakket waxinelichtjes
op batterijen. De laatse zagen we al eens bij iemand aan boord
en we waren meteen enthousiast: flakkerende kaarsjes zonder
brandgevaar. Joke slaat in het groot in voor de toekomstige
gasten op de BVI's (Britse Maagden Eilanden) waarvan we weten
dat het er peperduur is. We komen als laatsten naar buiten,
de lidmaatschapskaart met foto van Judith op de achterkant
werkt naar behoren.
Port-a-potti
aan boord?
West
Marine, de Amerikaanse watersportwinkel, is het volgende doel.
Bang gemaakt door een artikel in All at Sea, gaan we toch
op zoek naar een port-a-potti, een draagbaar chemisch toilet
dat je makkelijk vervoert en dus overal kunt legen. De Amerikanen
doen er nogel spastisch over en weliswaar hebben we de spullen
aan boord om onze toiletten om te bouwen zodat we een vuilwatertank
hebben maar dan moet je die laten leegslobberen... We vinden
een prima model al heet hij hier anders. Hopelijk hoeven we
hem nooit te gebruiken.
Lunch
bij een populair restaurant
Het
is er druk maar we krijgen een tafel voor 6+2 in een nis aangewezen.
We kiezen voor een appetizer, ik neem calamari, anderen kiezen
voor mosselen of voor biefstuk. Groot is onze verbazing als
de hoeveelheden per bord geschikt zijn voor een gezin of voor
een week. We krijgen het lang niet op en verlaten het pand
met verschillende doggybags.
ik
ben op de helft, dit komt niet goed!
Building
depot
We
gaan een gigantisch gebouwenkomplex binnen waar werkelijk
alles te vinden is op het gebied van huizenbouw. Alleen, het
speciale dingetje dat Erik zoekt, hebben ze niet. Joke kijkt
verlekkerd naar een kastje met een spiegel maar de formaten
zijn te groot voor onze badkamer.
Huiswaarts
met een probleem
Wij
snellen weer terug naar Salinas, maar de van die bij de eetgelegenheid
al een starthulp nodig had omdat de akku leeg was, komt alsmaar
niet opdagen. Eerst breng ik onze Duitse vrienden naar hun
boot en als Joke een doggybag gevoerd heeft aan demvijf jonge
zwerfkatjes, breng ik ook haar. Het wordt donker en Bernard
heeft een lumineus idee: hij belt ze op. Op dat moment komen
ze net aan bij de marina. Hun motor heeft het onderweg begeven
en ze zijn hier naar toe gesleept. Wij krijgen onze nieuwe
poepdoos en de koeltas met vlees - hopelijk nog koel genoeg
- aangereikt.
Trekzakles
bij de borrel
We
drinken nog een glaasje, eten een hapje met Bernard en Ursula
te meer daar hij erg geïnteresserd is in de trekzak.
Hij mag even proberen, vindt het niet makkelijk. Geen wonder
hij heeft net als ik geen muzikale ondergrond. Toch blijft
hij enthousiast! Misschien speelt hij volgend jaar (en ik
op de gitaar?)
trekzakles
nr 1
Rustdag
Scheepswinkel
bij de marina: weinig spullen, zeker geen elektronica. We
willen een VHF met de weerkanalen en waarschuwingen. Advies
Erik: eBay proberen, net zoiets als marktplaats. Inderdaad,
voor 40 dollar heb je er al een. Keuze genoeg.
Internetten
bij Cruisers café, kerst post binnenhalen en wat financiéle
dingen.
Bezoek
van de zeilmaakster aan boord: de genua heeft scheurtjes aan
het onderlijk. Het UV-werende doek blijkt gewoon zeildoek.
Volgens haar zijn we aan een nieuwe genua toe. We hoorden
over de kwaliteiten van Lee sails in Hongkong...
Bezoekje
aan een ziek mannetje: lijkt op een gewone darminfektie, heeft
geen koorts meer en ligt rustig te slapen. Judith blijkt zich
al behoorlijk te hebben verdiept in bijzondere energien.
Eerste
Kerstdag
De
dag begint met kerstmuziek van het St Paul's Choir uit Londen
en een spelletje domino. Dan ziet Joke ineens oranje in haar
ooghoek en blijkt er een brandende motorboot op een paar honderd
meter te liggen. We zien een zwemmer hem van de steiger trekken
en op afstand parkeren zodat hij geen andere boten kan aansteken.
Verder geen aktie tot na een half uur iemand met een brandspuit
begint te spuiten.
brand!!!
langdurig
veel vlammen en zware rook, geen ontploffingen
het
blussen is te laat, er blijft weinig van over
Kerstfeest
aan boord
Bernhard
komt langs om te vragen of zij samen met Judith , Erik en
de kinderen met zijn kerststol op de koffie mogen komen. Ook
wil hij als het kan weer op de trekzak oefenen. Lijkt ons
een geweldig idee. Het duurt niet lang of de kerststol met
spijs komt aan boord. Bernhard aan de trekzak, Ursula op de
gitaar. Intussen had Joke al even kerstliedjes op de trekzak
geoefend. Het gezinnetje wordt met muziek onthaald. De kinderen
gaan meteen op ontdekkingsreis en zijn niet tevreden voor
alle bedden in de VIP-hut zijn geprobeerd. Ze zijn sprankelend
en weten wat ze willen. Erik bekijkt de tuigage voor hij tijd
voor de koffie heeft. Tijdens de koffie klimmen de kinderen
overal op, de bestuurdersstoel is favoriet. Ze gaan uiteindelijk
van boord met een ballon.
Kerstfeest
aan boord
veel
zoetigheid
de
favoriete plek
genieters
welke
eerst?
Kerstfeest
aan de wal
Om
vier uur worden we voor het kerstdiner verwacht bij de Cruisers
Galley. Als we aanstalten maken zien we een zware bui langzaam
onze richting aankomen. Voldoende tijd om alles hermetisch
af te sluiten na eerst de reeds droge was binnengehaald te
hebben. Met een redelijke snelheid varen we naar de marina
waar we gelijk met een andere rubberboot aankomen. We krijgen
op onze donder vanwege het snelle varen. Dat mag hier niet
vanwege de altijd trage zeekoeien die hier tussen de boten
door zwemmen en makkelijk verwond kunnen raken als je met
flinke snelheid over ze heen gaat. We komen op tijd bij het
café, even later dendert een zware bui op de daken.
We maken kennis met verschillende buren, Canadezen, Amerikanen
en Duitsers. Veel later komen Rudi en Marijke binnen, drijfnat
ondanks hun parapluies. Ze hebben hun boot nog verkast doch
waren net te laat ermee.
We
beginnen met sangria, hier de kerstdrank. Achter ons staat
een grote schaal met verschillende soorten kaas en overheerlijke
crackers. Intussen hebben we een plek aan tafel naast Robin
en Fred van de "Coyote" uit Californië, Keith,
een donkere Amerikaan die hier al drie jaar met zijn boot
ligt en Rudi en Marijke. Op de achtergrond muzikaal kerstbehang
op Amerikaanse leest uit de jaren vijftig. De saladebar is
goed voorzien, intussen staan er al grote ketels met de hoofdmaaltijd
boven hun vlammen te garen. We gaan ook daarvoor in de rij
en moeten kiezen uit vele lekkernijen. Voor mij blanke kalkoen,
typisch voor de kerst immers? De cranberries doen het er uitstekend
bij (niet lang geleden kregen we nog een zak verse van Vlieland,
Mieke nam ze mee naar Leeuwarden). We zijn zo'n beetje de
laatsten die tevreden en voldaan bootwaarts gaan na dit feestmaal
dat ook nog weinig kost, 15 US dollar plus de drankjes. De
rubberboot moet worden leeggeschept, zo hard heeft het geregend.
Kaartles
Na
het ochtendbad eerst naar de Lindum Thalia om met Bernhard
en Ursula af te spreken hoe laat we vertrekken voor een bezoek
aan het regenwoud El Yunque. Ze zitten te kaarten met koffie
erbij. Ik mag aanschuiven voor koffie met Amarillo en kaartles.
Het is een speciaal spel, de naam ben ik al kwijt. Wel bijzonder,
op tweede kerstdag in je blootje kaarten...
Op
naar El Yunque
Dit
natuurreservaat is het enige tropische regenwoud van de Verenigde
Staten. We waren al eerder in Amerikaans regenwoud in de staat
Washington, maar dit is heel anders? We zullen zien. We gaan
over de autobaan/tolweg die nu veel minder vol is dan een
paar dagen geleden. Het is prachtig weer, weinig bewolking
boven de bergen. We gaan nu naar het oosten, zien al van verre
de hogere bergen en zodra we een bergweg inslaan is het raak:
de eerste waterval en een prachtig vergezicht. Bij het naderen
van de enige ingang wordt het druk, veel auto's en zelfs een
paar bussen. Bernhard weet duidelijk de weg en rijdt omhoog
tot de slagboom. Nu moeten we zelf in het spier: een steile
asfaltweg voert ons langs diepe ravijnen en een dichte wildernis.
We hebben geluk, het is droog al sijpelt hier en daar nog
een stroompje. We komen net niet in de wolken. Maar een paadje
naar een uitzichttoren is wel wat donker en eenmaal daar opgeklommen
zitten we ineens boven de wolken. Soms breekt het een beetje
open en zien we ver weg de Atlantische kust en aan de andere
kant de Caraïbische kust. Toch is het niet echt hoog,
zo'n 1000 meter. We dalen weer af, nu via een smal betonnen
pad met aan weerszijden een diepe goot. Her valt prima te
lopen ware het niet dat het aantal tegenliggers groot is en
het pad daar niet echt op is berekend.
We
moeten natuurlijk ook zwemmen onder de waterval en dit keer
dalen we af ook via een smal betonnen pad, langs een klein
beekje dat zijn weg zoekt tussen de rotsen. We komen veel
mensen tegen, een goed teken, is het nu rustig beneden? Het
pad duurt eindeloos lijkt het maar dan neemt het mensenlawaai
toe en staan we bij een brug tegenover een grotere waterval
met een kom eronder. Ik heb de mensen niet geteld maar zo
schattend kom ik op twintig in het water, 40 op de rotsen
en 60 op en om de brug. We hebben het nog nooit zo druk bij
een waterval gezien! Geen wonder achteraf: 2e kerstdag op
zaterdag, waarschijnlijk ook veel Amerikaanse toeristen die
hun vakantie op dit populaire eiland doorbrengen.
We
hebben wel badkleding bij ons maar om te midden van dit geweld
om te kleden en er tussen te duiken lijkt ons niets. We lopen
weer een stuk naar boven en vinden daar een klein en ondiep
bassin waar we even lekker badderen in koel zoet water.
soms
zie je door de wolkenflarden een stukje kust
het
inwendige van de toren op de Mt. Britton
afdalen
van de Mt . Britton
de
populaire La Mina falls
ons
privé watervalletje
Het
plan is terug te rijden over de oostelijke en zuidelijke kustweg.
We komen dan ook langs een West Marine winkel in Fajardo.
We denken aan een handmarifoon die ook de Amerikaanse weerkanalen
heeft en een weer 'alert' geeft bij storm en hurricane. Ik
had al even in de catalogus van Budget Marine gekeken en bij
eBay op het internet. Gezien de korte tijd en de steeds wisselende
verblijfplaatsen hier is het toezenden vanuit de VS lastig.
Ook zou volgens Erik de kosteloze vracht naar hier anders
uitpakken. Daarom geen gezeur, we kopen een simpele handmarifoon
die aan onze eisen voldoet: de Standard Horizon HX280S. In
de winkel gaf hij al keurig een weerbericht, dat komt helemaal
goed.
Vanaf
de oostelijke kustweg zien we de masten van de dure marina
bij El Rey, waar je ook niet kunt ankeren volgens Bernhard.
In de verte eilanden en zelfs Culebra en later Vieques waar
we de komende weken naar toe gaan.
In
de namiddagzon doet het landschap het geweldig: heuvelachtig
met het massief van de El Yunque er boven uit. Ineens stopt
onze chauffeur, hij ziet een tentje met eetwaar aan de kant
van de weg. We scoren één of meer stokjes met
varkensvlees of kip en een overheerlijke aardbeien smoothie
met slagroom en een kers bovenop. Joke gaf het zeer zware
meisje dat dit lekkers in een keukenmachientje maakte een
fooi. Ze was er verbaasd over en wilde het teveel teruggeven.
Geen wonder, je geeft hier geen fooi(het is geen restaurant)
volgens onze vrienden. Toch maar eens een nieuwe druk kopen
van de Lonely Planet? (de onze is van 2005).
In
het schemerdonker vangen we met het laatste stuk aan. Bijzonder
hier onderweg: mensen op vrij kleine paarden, het lijkt wel
Mexico (al zijn we daar nooit geweest). Ook zijn sommige huizen
wel erg overdadig versierd met gekleurde lichtjes, vaak kersttaferelen
uitbeeldend. De weg volgt de kust en het duurt lang voor we
bij Salinas zijn. We hebben zo'n 250 km moeten rijden voor
dit suksesvolle uitstapje!
Zondag
massage-, therapie- en speeldag
Een
glasheldere hemel zorgt voor een heerlijk ochtendzonnetje.
Eerst een beetje Yoga op het voordek en zowaar niet echt stijf
van de bergwandeling gisteren. Om ons heen stilte, zelfs geen
zeekoe laat zich zien. Na het ontbijt binnen wat opgeruimd,
immers weer een nieuw speeltje erbij dat ook een plaats moet
hebben: de handmarifoon met WX weerberichtenkanalen. De gebruiksaanwijzing
geeft heldere informatie. Op kanaal 2 weerbericht in Engels
en Spaans. Zo leer je trouwens ook weer een beetje Spaans
erbij, tot nu toe stond dat op een laag pitje omdat iedereen
om je heen Engels spreekt.
Als
om tien uur een afspraak wordt verzet hebben we tijd voor
massage, de massagetafel staat snel, muziekje erbij en genieten.
Als we tegen twee uur de buren op willen zoeken zien weze
net wegvaren. Op de Coyote zijn ze wel thuis en lenen we een
film met Meryl Streep.
Tijd
om de gitaar te pakken en ik kom weer een paar snaren verder.
Het valt niet mee om aan alles tegelijk te denken en ook nog
te doen maar Kortjakje begint al aardig te lukken.
Om
vier uur heeft Joke een Reiki therapiesessie en verdwijn ik
naar de buren die alweer aan het kaarten zijn: skippo-bo,
volgens hun een bekend spel. Ik krijg een bakje rooibos en
mag meedoen.
Tegen
donker nog even naar Drake's om te internetten en dan kan
het avondprogramma weer beginnen. De kerstboom en de kaarsjes
aan. De film, Doubt, valt mij tegen, reden om hem niet uit
te zien. Joke vertelt de volgende ochtend wel hoe het verder
ging maar ook niet enthousiast.
Laatste
dag Salinas?
We
zouden met onze buren naar de oude stad van San Juan maar
ze laten het om onduidelijke reden afweten. Komt goed uit,
de marifoon aan-uitschakelaar doet het niet goed, dus kan
ik daar mee aan de slag. Na demontage van het apparaat blijkt
de schakelaar niet te bereiken. Een tijdelijke voorziening
aan de buitenkant doet wonderen. Een los draadje bij de navtex
vastgezet, de elektronische barometer weer gebruiksklaar gemaakt.
Dan
te water om de kleine pokken van het onderwaterschip te verwijderen.
Onze nieuwe antifouling, het zeer kostbare koper-nikkel, heeft
geen antwoord op deze meelifters lijkt het. Een zware tegenvaller,
we dachten vijf jaar niet te hoeven krabben.
Na
de lunch anker op voor een bezoekje aan de eilanden op anderhalve
mijl uit de kust. Het water moet daar helder zijn, kunnen
we weer eens snorkelen want dat missen we hier wel. Er liggen
een paar boten, er zijn moorings vrij maar we kiezen voor
ruim water, dat scheelt in het meegenieten van de muziek van
de buren. Het water is niet echt glashelder zoals op Curaçao.
Joke duikt onder de boot en gaat de pokken verder te lijf,
ik vervang het brandstoffilter van de bakboord motor die de
laatste tijd regelmatig ontlucht moet worden.
Dan
met de rubberboot op eilandbezoek. Bij de aanlegplaats een
woud van verbodsborden bij de steiger en de bbqplekken. Het
lijkt te horen bij een plaatselijke rondvaartboot, eigenlijk
net zo als op Klein Curaçao met de Mermaid. We gaan
aan wal op dit verlaten eiland en kunnen langs de kust over
een pad naar de oostpunt lopen. Daar geen ruwe zee zoals we
hier de afgelopen week gewend zijn. Een oud baken staat er
op een betonnen voetstuk. Langs de zuidkant verder over een
koraalbank/strand tot we bij mangroves komen. We lopen vast,
een pad gaat de verkeerde kant uit. We moeten kiezen, er dwars
doorheen of te water. We zwemmen en lopen het laatste stuk
door het water en komen zo rond. Schitterende tocht, ook vrij
veel watervogels en zelfs een visarend.
de
steiger van de rondvaartboot
de
bbq's die je niet mag gebruiken: alles "NO"
toch
ben je welkom!
de
oostpunt met minirif en een heel rustige zee!
de
volgende rifeilanden voor de kust
We
zeilen terug op de genua die op het onderlijk een paar scheurtjes
vertoont. Toch maar zelf repareren of dat op St. Maarten laten
doen? Tenslotte hebben we de reserve genua die ons al eerder
trouwe diensten heeft bewezen.
's
Avonds krijgen we bezoek van onze buren die niet beter weten
of we vertrekken de volgende ochtend vroeg. Intussen hebben
wij al besloten ons vertrek uit te stellen vanwege de meer
dan drie meter hoge golven die op woensdag aan de noordkust
en tussen de eilanden verwacht worden. We hebben geen haast
ten slotte. De vraag is: waar moeten we Oudjaar vieren, hier,
op Culebra of elders. Hier bakken Erik en Judith oliebollen,
op Culebra bakt José oliebollen. Culebra kunnen we
alleen halen als we een aantal interessante plekken overslaan.
De
buren hebben de hele dag pech met hun auto gehad en zijn blij
weer heelhuids terug te zijn. Boffen wij dat we niet mee waren!
We hebben gezellig gepraat en domino gespeeld, voor hun een
openbaring. Na de koffie met amaretto vertrekken ze en kunnen
we omstreeks half tien aan het diner.
Waarschuwing
op WX2, het weerkanaal alhier
We
hebben de marifoon met weerkanalen niet voor niets: waarschuwing
voor de noordelijke kustgebieden en de eilanden en zeegaten
en oostelijke eilanden voor een flooding en brekende golven
van 25 voet op de kust. Niemand op het strand en proberen
je spullen, dieren en mensen direkt in veiligheid te brengen
is het devies! Een kleine tsunami dus, veroorzaakt door een
stormdepressie. Benieuwd hoe dat op Culebra uitpakt waar we
binnenkort naartoe gaan.
Pokken
schrapen
De
kleine pokken op het onderwaterschip zijn niet hoopgevend
voor de toekomst. Gelukkig kunnen we ze meteen ouderwetse
pannenspons makkelijk verwijderen. Maar nu kijken hoe snel
ze weer terugkomen. Is het een plaatselijk iets? Ook de ankerketting
is licht begroeid ermee.
De
sailrite naaimachine de baas!
Het
steeds terugkerende probleem lijkt opgelost: met het boek
erbij de hele instelling opnieuw en hij doet het. Meteen de
ritsen van de bimini onderhanden genomen en met sukses! Ook
meteen schoongeschrobd, er kwam me toch een vuil af van het
zonwerende doek! Het was ook op sommige plaatsen behoorlijk
zwart. Duidelijk veroorzaakt door het vuil - Sahara zand -
in de regen. Ze zien er weer als nieuw uit.
Lekkende
mastvoet
Als
het zo regent als een paar dagen geleden dan vallen alle plaatsen
waar het lekt op. De mastvoet binnen tappen we al af met een
slang en een maatbeker; deze was bijna vol na de regenbui.
Nu blijkt ook de buitenkraag te lekken, reden om daar met
watervast plakband aan de slag te gaan. Wanneer gaat het weer
regenen?
Roeststrepen
verwijderen
Er
bestaat spul waarmee je roeststrepen op de verf en vliegroest
op buizen kunt verwijderen. Het wordt weer tijd om dat ook
te hand te nemen.
Trampolines
opspannen
Er
komt altijd weer wat ruimte in de ophanging, wat rekt er?
Met het opspannen gaat het een tijd goed dus aan de slag.
Toilet
verstopt
Eens
in de zoveel tijd moeten de toiletten worden ontkalkt. Regelmatig
een etmaal azijn in de pot helpt. Ook goed doorspoelen is
belangrijk. Dit keer zat de grote met koper verzwaarde klep
vast in de pompbuis. Met hamer en schroevendraaier het ...
ketelsteen verwijderd en hij is weer als nieuw en gaat weer
jaren mee.
Zeekoe
te zien!
Als
we onze daiquiri op het voordek nuttigen zien we in het namiddaglicht
op afstand een aantal keren iets boven water komen. We weten
dat het een zeekoe is, maar waarom zo ver weg? Kan je met
ze zwemmen of is dat gevaarlijk? Als we het onderwaterschip
schoonmaken komen ze niet kijken terwijl ze wel nieuwsgierig
zijn. Het blijven vreemde beesten.
Weer
eens een goede film zien?
Het
begin is zeer warrig maar later krijgt alles een plaats. "Magnolia":
de film duurt drie uur!
Bericht
van onze Estoniaanse lifster Carina
Ze
zit al in Bogota. Het knopenbord is met hulp van de Poolse
vrienden klaargekomen, het ziet er prachtig uit. Hoe de reis
met de Kon Tiki is verlopen weten we niet.
.JPG)
Nog
steeds waarschuwingen op het weatherkanaal
Hoewel
de golfhoogte lijkt afgenomen geldt nog steeds de waartschuwing
voor de kleine scheepvaart. We moeten ons vertrek nog maar
even uitstellen.
Dagje
huurauto
Iedereen
prijst Sydney aan als verhuurder. Een probleem: hij hanteert
de tijd op zijn eigen manier en soms laat hij je lang wachten,
al dan niet vanwege een verkeerde afspraak. Wij zijn op de
afgesproken tijd aanwezig bij de ingang van de marina. Wat
denk je? Natuurlijk is hij er niet en omdat we ook naast de
laundry zitten hebben we veel 'aanloop'. Hij neemt ook de
telefoon niet op, wat nu? Dan komt een half uur later iemand
aanlopen, het blijkt de huurder van de vorige dag te zijn
die ons naar het Hertz kantoor mag brengen. Het kost even
moeite om het kantoor te vinden maar Sidney is zo aardig ons
op te pikken bij het nabije tankstation. De formaliteiten
zijn een wassen neus en we kunnen met onze Toyota met automaat
vertrekken. Prima auto blijkt al snel en later zeker in de
bergen: geen schakelen, dat doet hij zelf.
Ons
eerste doel zijn de baths bij Coamo. We komen uit bij een
hek met een bord waar we wegens werk in uitvoering niet verder
mogen. We dalen lopend af richting rivier, werken ons via
een zijriviertje naar de hoofdstroom en vinden geen baths.
Terug klimmen we door een rietveld, met veel moeite komen
we weer boven. We speuren het rietveld af en even verder lijkt
een paadje. Nu komen we direkt en zonder veel moeite bij de
rivier en volgen de zijbedding stroomopwaarts. Nog steeds
geen baths maar wel een paar diepere gedeelten waar we eindelijk
ons ochtendbad kunnen nemen.
geen
bath te zien
terug
klimmen over het riet
eindelijk
een plek om te 'badderen'
Nu
de bergen in via het stadje.. met nauwe straatjes en veel
opstoppingen. Intussen is het gaan regenen en zitten we af
en toe in de wolken: mist! Geen zin om een volgend dorpje
te proberen en na wat eetbaars bij een wegkiosk te hebben
gekocht en de tank bij een goedkoop tankstation te hebben
gevuld gaan we richting weg nr 52, de weg naar San Juan. Nog
meer regen en druk op de weg. Bij het tolstation een goede
grap: ze vragen $ 1,50 en er zit niemand in het huisje (hadden
we kunnen weten, dat wordt met een lichtsignaal aangegeven
blijkt later). Joke geeft een dollar met een paar kwartjes,
maardat slikt de automaat niet. Goede raad is duur, de automobilist
achter ons stopt met toeteren en kiest een andere poort. Joke
naar een bemande ingang en wisselt daar.
San
Juan komt nu snel naderbij, we herkennen gebouwen. Joke zit
met de detailkaart van San Juan op schoot en we weten feilloos
onze weg naar de pont te vinden. Hier steken we over voor
het luttele bedrag van $ 0,50 (bij de terugreis blijkt dat
we zelfs recht op leeftijdskorting hadden...).
Oud
San Juan ligt aan onze voeten. Twee cruiseschepen liggen aan
de kade en een stroom van toeristen bevolkt de straten. Volgens
het boek is er een pendelbus en het duurt niet lang of we
zitten er in. Helaas zit hij vast in het verkeer en schiet
het niet op, trouwens de airco staat hoog en je vernikkelt.
We stappen uit bij een plein en wandelen door straten met
prachtige Spaanse gebouwen naar de kust. Bij de stadsmuur
aangekomen zien we een zeer dreigende lucht boven de oceaan,
niet erg uitnodigend om daar te zeilen. Het grote fort aan
de ingang van de baai ligt wel in de zonnestralen en veel
mensen vertoeven er op de fraai grasmat ervoor. De majestueuze
ingang wordt bewaakt door een balie waar je $3 p.p mag afdragen
voor je het binnenplein betreedt. Er is veel te zien en als
eerste dalen we af door een poort naar het volgende platform
waar de roestige kanonnen op zee gericht staan. Gigantisch
dikke muren beschermen het geheel. Er zijn nog meer etages
maar wat het meest opviel waren de geweldige rollers aan de
voet van het fort en bij het rif aan de overkant van de baai.
Enorme brekers overal op de kust, geen wonder dat de waarschuwing
nog steeds van kracht is. We hoorden zelfs dat de cruiseschepen
niet de baai in mochten/konden.
een
obelisk maar zonder menselijke vormen
het
fort op de westpunt van oud San Juan
de
tunnel naar het lagere platform
zware
rollers op de kust
het
geschut iswat roestig maar staat klaar voor ontvangst
de
branding aan de overkant van de ingang
stapeltje
kogels
door
de tunnel omhoog
de
vuurtoren, begin 1900 gerestaureerd en nog steeds werkend
Een
diashow gaf meer info over het fort. De Hollanders die in
1620 Puerto Rico dreigden te veroveren slaagden er net niet
in.
een
prachtig beeld in een van de parkjes
beeldengroep
bij een lager gelegen fontein
typisch
oud-Spaans/moors mozaïk
Terugtocht
door regen en wolken in de duisternis
Over
de snelweg lijkt een eitje maar tot onze verbazing komen we
in de wolken met regen terecht: het zicht blijft redelijk
al zien we steeds veel remlichten voor ons. Door de bergen
is de weg verre van recht, voor een vreemdeling niet de eenvoudigste
opgave. We slagen en bij Salinas tanken we nog een beetje
voor de de grote nieuwe supermarkt buiten het stadje opzoeken.
Het is tegen achten en erg rustig binnen, het is vast tegen
sluitingstijd. Joke doet veel boodschappen voor de komende
tijd in de BVI's waar het allemaal veel duurder is.
Oudjaar
met oliebollen
Pas
tegen negenen zijn we bij onze Hollandse vrienden die al de
Duitsers en een Amerikaans stel op bezoek hebben. De voertaal
blijft Engels.
de
laatste oliebollen
Erik
met de eerste fles champagne!
Verkassen
met sukses
Er
zijn een paar redenen om te verkassen naar de ingang van de
baai: schoner water, meer kans op zeekoeien. Zodra we de autosleutel
hebben afgeleverd stomen we naar de ingang en ankeren naast
onze nieuwe Amerikaanse kennissen Lynn en Paul. Wat een schitterend
uitzicht is ons deel: in de verte het doodskist eiland: Muerto,
dichterbij de eilandjes met het rif waar de branding op hoorbaar
is. Om ons heen de mangroves. Nu maar wachten op de zeekoeien
die hier plegen te grazen en waarom in de baai een snelheidsbeperking
is waaraan iedereen zich lijkt te houden, ook de mensen met
de snelle motorboten.
Op
kanotocht
Vroeg
in de ochtend, de zon gaat om zeven uur op, pak ik de kano
en vaar ik de baai uit. Langsde mangroves is hetwater ondiep
en een paar prachtig witte reigers staan er te pootje baden.
Voor de pelikanen is het nog te vroeg. Geen zeekoe te zien.
Bij een strandje klim ik op de kant enzowaar, er loopt een
zandweg achter. Eindelijk weer eens de mogelijkheid om een
stukje te rennen, de laatste keer was op Curaçao. Het
pad loopt dood op het puntje van het schiereiland. De andere
kant op blijkt het onderdeel van een circuit. Waterplassen
met palbomen omzoomt en een enkele watervogel vormen een prima
decor. Een goede reden om hier langer te blijven.
Druk,
druk, druk
Gelukkig
is het weerbericht weer vol met waarschuwingen voor hoge golven
vanaf de Atlantische Oceaan zodat we nog even mogen blijven.
We zijn met de nieuwjaarsboodschap bezig die uitgroeit tot
een jaaroverzicht met foto's. Onderweg naar de kant passeren
we boten en maken we kontakt met de bewoners.
We
gaan op de fiets naar Salinas, Joke bezoekt er een schoonheidssalon,
daarnaworden wecop het marktplein verwelkomd door muziek.
Als we stoppen komt iemand met een bakje specialesoep op ons
af. Het blijkt van de methodisten kerk en is bedoeld om mensen
met drank-, drugs- en mentale problemen te helpen, waarvoor
ze nu mensen werven. Ze hebben een paar goed verzorgde folders
en een intekenlijst.
Even
verderop bij de overdekte markt is chet weer raak: een paar
gitaristen met zang. Dit blijkt voor de daklozen en als Joke
wat geld in een doos stopt worden we uitvoerig bedankt. Interessant
detail: er zit een dakloze op de stoep met een legefles Bacardi
naast zich ...
